długi spadkowe

 

Od października 2015 r. ustawodawca wprowadził zasadę, że każdy spadkobierca, który w przeciągu sześciu miesięcy od dowiedzenia się o powołaniu do spadku nie wypowie się co do sposobu dziedziczenia dziedziczy spadek w dobrodziejstwem inwentarza czyli teoretycznie z ograniczeniem odpowiadania za długi spadkowe. Czy rzeczywiście przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza uchroni nas przed długami zamarłego?

Sposoby dziedziczenia

Ustawodawca wprowadza kilka sposobów nabycia spadku: na podstawie testamentu, a jeśli spadkodawca nie pozostawił testamentu lub okazał się nieważny to na podstawie ustawy, jeśli należy się do jednego z ustawowych kręgów spadkobierców.

Każdy z spadkobierców może wypowiedzieć się, odnoście sposobu nabycia spadku tj:

  1. przyjąć spadek wprost tzn. bez ograniczenia odpowiedzialności za długi spadkowe
  2. przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza tzn. z ograniczeniem odpowiedzialności za długi spadkowe
  3. spadek odrzucić

Ograniczenie wynikające z dziedziczenia z dobrodziejstwem inwentarza polega na tym, że sporządzany jest spis inwentarza czyli spis wszystkich aktywów jakie znajdują się w spadku.

Termin na złożenie oświadczenia

Ustawowy termin na złożenie oświadczenia to sześć miesięcy od dowiedzenia się o podstawie powołania. Co to oznacza?

Jeśli należymy do pierwszego kręgu spadkobierców to, co do zasady jest to termin sześciu miesięcy od otwarcia spadku czyli daty śmierci spadkodawcy. np. małżonek spadkobiercy.

Jeśli poszczególne osoby spadek odrzucają to spadek przechodzi na kolejnych spadkobierców i ich termin na złożenie oświadczenia liczy się od zawiadomienia ich o ich podstawie powołania.

np. Małżonka i dzieci spadkobiercy spadek w ustawowym terminie odrzuciły, wtedy termin otwiera się dla kolejnych spadkobierców np. wnuków spadkobiercy. Jeśli wnuki w ustawowym terminie spadek odrzucą otwiera się on dla kolejnych spadkobierców np. rodziców i rodzeństwa spadkobierców itp. itd.

Jeśli zostaliśmy powołani na podstawie testamentu jest to 6 miesięcy od jego otwarcia.

Jeśli w tym terminie spadkobierca nie wypowie się odnośnie przyjęcia spadku oznacza to, że przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Jeśli chce w inny sposób przyjąć spadek (tj. przyjąć wprost lub go odrzucić) musi złożyć oświadczenie w Sądzie lub u notariusza. UWAGA DOTYCZY TO JEDYNIE SPADKÓW OTWARTYCH PO 18 PAŹDZIERNIKA 2015 R. Jeśli spadek został otwarty przed tą datą to jeśli w ciągu 6 miesięcy nie złożymy oświadczenia dziedziczymy spadek wprost.

Czy dziedziczenie z dobrodziejstwem inwentarza na pewno chroni przed długami spadkowymi?

Niestety nie. Przykładem tego może być historia najmłodszego bankruta w Polsce, który w wieku 11 lat odziedziczył dług po ojcu. Niestety media powiązały historię chłopca z wprowadzeniem nowych przepisów o dziedziczeniu z dobrodziejstwem inwentarza w przypadku nie wypowiedzenia się o sposobie przyjęcia spadku. Historia wyglądała niestety trochę inaczej, małoletni już od wielu lat dziedziczyli, co do zasady, z dobrodziejstwem inwentarza. Niestety ograniczenie odpowiedzialności za długi spadkowe nie dotyczy ograniczonych praw rzeczowych jakimi są hipoteka i zastaw. W przypadku chłopca z Radomia odziedziczył on dom zabezpieczony hipoteką.

Art.  74. ustawy o księgach wieczystych i hipotece

Wierzyciel hipoteczny może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości obciążonej hipoteką, bez względu na ograniczenie odpowiedzialności dłużnika wynikające z prawa spadkowego.

Art.  316. kodeksu cywilnego

Zastawnik może dochodzić zaspokojenia z rzeczy obciążonej zastawem bez względu na ograniczenie odpowiedzialności dłużnika wynikające z przepisów prawa spadkowego.

Wierzyciel musi w tym w przypadku ograniczyć się do przedmiotu, na którym ustanowiono zastaw lub hipotekę.

Jak, w takim razie, ochronić się przed długami spadkowymi?

Jeśli wiemy, że w spadku mogą znajdować się duże długi spadkowe zawsze lepszym wyborem jest spadek odrzucić tak samo jest w przypadku kiedy nie znamy składu spadku. Jeśli jednak chcemy spadek przyjąć należy dobrze zbadać majątek spadkowy łącznie z księgami wieczystymi nieruchomości  i rejestrem zastawów co do ruchomości znajdujących się w spadku.


 

Autorka nie ponosi odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną  będącej następstwem zastosowania lub niezastosowania się do wskazówek wynikających z wpisów umieszczanych na blogu. Każda sprawa jest inna i potrzebuje indywidualnego podejścia prawnego. Proszę o zapoznanie się z regulaminem bloga.